Podpisz petycję online!
Pobierz list w formacie PDF


Warszawa, 27.04.2020 r.

Prezydent RP
Premier RP
Minister Rozwoju
Minister Klimatu
Minister Środowiska
Minister Aktywów Państwowych
Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Minister Sprawiedliwości
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie
Dyrektor Generalny Lasów Polskich
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
Instytut Ochrony Środowiska

Szanowny Panie Prezydencie,
Szanowny Panie Premierze,
Szanowni Państwo,

Jako członkowie i sympatycy inicjatywy społecznej FOTA4Climate zrzeszającej naukowców, intelektualistów, aktywistów klimatycznych, ekologicznych i społecznych, a także obywateli zaniepokojonych stanem klimatu, przyrody, ekosystemów oraz sytuacją hydrologiczną Polski, apelujemy o niezwłoczne podjęcie adekwatnych działań wobec pogłębiającej się suszy klimatycznej, która już dziś skutkuje pożarami lasów, łąk, bagien i torfowisk (na czele z pożarem w Biebrzańskim Parku Narodowym) i której intensywność ma związek ze zmianami klimatu.

Pogłębianie się tego stanu rzeczy i brak adekwatnej reakcji na kryzys, może już w tym sezonie doprowadzić do katastrofalnych strat w przyrodzie, rolnictwie i gospodarce. Strat, których nikt nie będzie w stanie zrekompensować w jakikolwiek sposób.

Bez wody może wkrótce zabraknąć pasz, upadnie hodowla zwierząt, ogrodnictwo, uprawa warzyw, uschną zboża. Mogą pojawić się trudności z zabezpieczeniem podstawowych potrzeb żywnościowych Polek i Polaków. Ceny żywności wzrosną, a wielu rolnikom zagrozi bankructwo.

Dlatego niezbędne jest podjęcie natychmiastowych działań w zakresie ochrony wód powierzchniowych i podziemnych, a także szeregu innych działań adaptacyjnych związanych ze zmianami klimatu, mających wpływ na sytuację hydrologiczną kraju. Działania Prezydenta, Rządu i Parlamentu RP w zakresie zwalczania pandemii wirusa SARS-CoV-2 pokazały, że zarówno nasze państwo, jak i obywatele są zdolni do szybkiej, relatywnie adekwatnej reakcji na kryzys.

Również w tym przypadku koniecznie jest podjęcie natychmiastowych działań, pośród których wskazujemy i apelujemy o:

  1. Wydanie natychmiastowego zakazu prowadzenia wszelkich prac melioracyjnych mających na celu osuszanie podmokłych terenów rolnych i leśnych (należy dążyć do zmiany funkcji istniejących urządzeń melioracyjnych z odwadniającej na retencyjną).
  2. Wprowadzenie powszechnego obowiązkowego programu retencji wód opadowych w gminach poprzez rozwój systemu rozproszonej retencji i remont lub budowę zastawek na rowach melioracyjnych, aby przywrócić im funkcję nawadniania – nie możemy pozwolić sobie na dalszą utratę wody!
  3. Odejście od nieadekwatnych, wymagających ogromnych nakładów finansowych, działań, polegających na budowie dużych zbiorników retencyjnych i stopni wodnych na rzekach, które nie odpowiadają na szerokie spektrum różnych typów suszy – w przeciwieństwie do długofalowych pozytywnych skutków rozproszonej retencji krajobrazowej na obszarze całych zlewni i dorzeczy.
  4. Zmianę polityki i prawa w obszarze gospodarowania drzewami i zielenią, w szczególności:
    1. natychmiastowe powstrzymanie wycinki drzew i krzewów w pobliżu cieków wodnych oraz rozpoczęcie zadrzewiania i zakrzewiania brzegów rzek, cieków i zbiorników wodnych,
    2. zachowanie i zwiększenie powierzchni zadrzewień śródpolnych oraz rozpoczęcie przywracania tych zadrzewień,
    3. ograniczenie do minimum usuwania drzew w związku z procesami inwestycyjnymi, w szczególności remontami i budową dróg, ścieżek rowerowych etc.
    4. nowelizację lub wprowadzenie nowych uregulowań prawa ochrony przyrody uwzględniających realia kryzysu klimatycznego, w szczególności ograniczenie wycinania drzew, krzewów, koszenia traw etc.
  5. Zmniejszenie we współpracy z Lasami Państwowymi pozyskania drewna w lasach o charakterze naturalnym i półnaturalnym. Zaniechanie pozyskania drewna w lasach wodochronnych, dolinach rzecznych oraz w górach, w miejscach, gdzie pełnią one funkcję retencyjną. Egzekwowanie ochrony bobrów i tworzonych przez bobry rozlewisk (przynajmniej w obrębie obszarów leśnych).
  6. Wzrost nakładów na zapobieganie pożarom i ich gaszenie w obszarach leśnych oraz obszarach chronionych, w związku z przewidywanym wzrostem ich częstotliwości i powierzchni. Obecnie stosowane w tym celu środki techniczne oraz zasoby ludzkie mogą się już wkrótce okazać niewystarczające – czego doświadczyliśmy na przykładzie pożaru w Biebrzańskim Parku Narodowym.
  7. Rozpoczęcie programów wspierania rolnictwa konserwującego i regeneratywego (uprawy bezorkowe, permakulturowe itp.), połączonego ze wspomaganą przez państwo akcją edukacyjną w tym obszarze.
  8. Skuteczne egzekwowanie prawa ochrony środowiska, obowiązujących planów zadań ochronnych Natura 2000 odnoszących się do obowiązku retencji i zakazu melioracji na obszarach Natura 2000, zaangażowanie w monitorowanie stanu przyrody, wód i rolnictwa takich środków organizacyjnych, jakie zastosowano przy monitorowaniu przestrzegania przepisów związanych z pandemią SARS-CoV-2, w szczególności wykrywanie sprawców podpaleń i surowe karanie ich oraz obciążanie kosztami akcji ratowniczych.
  9. Uwzględnienie w rządowych programach (Plan Przeciwdziałania skutkom Suszy, Program Renaturyzacji Wód Powierzchniowych, Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2021-2027) opisanych wyżej postulatów.
  10. Natychmiastowe wycofanie z oficjalnych materiałów edukacyjnych informacji o tym, jakoby globalne ocieplenie przynosiło pozytywne skutki dla ludzi, przyrody i rolnictwa oraz zaprzestanie wspierania i finansowania tego typu działań dezinformujących i wprowadzających w błąd opinię publiczną.
  11. Zainicjowanie i moderowanie skutecznego dialogu między rządem, samorządami, naukowcami, rolnikami, aktywistami ekologicznymi i przyrodniczymi, Lasami Państwowymi, Wodami Polskimi, służbami medycznymi, Policją i Państwową Strażą Pożarną, na rzecz budowania spójnej strategii przeciwdziałania skutkom zmian klimatu i suszy i adaptacji do zmian klimatu.

Powyższe działania powinny zostać podjęte w trybie natychmiastowym, w oparciu o dane nauki i doświadczenia praktyków. Możemy różnić się jako obywatele w wielu kwestiach, ale bez stabilnego ekosystemu, zrównoważonego rolnictwa zapewniającego bezpieczeństwo żywnościowe kraju oraz bez ochrony zasobów wodnych nasze problemy będą jedynie narastać i uniemożliwiać społeczne współdziałanie. Nie ma również wątpliwości, że kryzys wywołany pandemią wirusa SARS-CoV-2, to dopiero początek zbliżających się kryzysów, na które możemy i musimy się przygotować.

  • Prof. dr hab. Szymon Malinowski
  • Prof. dr hab. Wojciech Olejniczak
  • Dr hab. Joanna Zalewska-Gałosz
  • Dr hab. Wiktor Kotowski
  • Dr hab. Krzysztof Świerkosz
  • Dr inż. Piotr Tyszko-Chmielowiec
  • Dr Kamila Reczyńska
  • Dr Marzena Suchocka
  • Dr Karolina Ziembowicz-Lisiecka
  • Dr inż. Paweł Gajda
  • Dr Sebastian Szklarek
  • Dr Michał Szpak
  • Agata Brzezińska
  • Adam Błażowski
  • Małgorzata Piszczek
  • Andrzej Konopka
  • Paweł Kisiel
  • Adam Bohdan
  • Paweł Droździak
  • Wojciech Gałosz
  • Krzysztof Kowalski
  • Krystyna Romanowska
  • Urszula Kuczyńska
  • Albert Kłys
  • Jarosław Lipszyc
  • Michał Fabiszewski
  • Wojciech Kość
  • Magda Kisielewska
  • Mateusz Sienkan
  • Karol Konopacki
  • Aleksandra Herzyk
  • Sylwia Pietryga
  • Anna Rahnama
  • Magdalena Bar
  • Jacek Lekki
  • Janusz Olearczyk
  • Julia Gałosz
  • Jakub Kotaś
  • Julia Smigielska-Siarkowska
  • Sławomir Tomaszewski
  • Krzysztof Drozdowski
  • Joanna Makowska
  • Joanna Gajek
  • Renata Baron
  • Michał Błachuta
  • Zbigniew Szczęsny
  • Maciej Lipka
  • Michał Chojnacki
  • Agata Stypa
  • Marcin Dusiło
  • Leszek Karlik
  • Juliusz Kowalczyk
  • Bartek Rogowski
  • Jurij Biliczenko
  • Jan Srzednicki
  • Zbigniew Bohdanowicz
  • Małgorzata Olejniczak
  • Filip Matusiak
  • Katarzyna Górkiewicz
  • Martyna Tomaszewska
  • Piotr Czerski
  • Antoni Goldstein
  • Rafał Maszkowski
  • Andrzej Domański
  • Witold Wysmułek
  • Michał Grzegorzewski
  • Andrzej Gąsiorowski

Podpisz petycję online!
Pobierz list w formacie PDF

Leave a Reply